Lageland

Lageland (Gronings: Lagelaand) is één van de kleinste dorpen van de voormalige gemeente Slochteren. Het is gelegen ten noorden van Harkstede aan het Slochterdiep. De naam verwijst naar de lage ligging. In het verleden was dit de aanduiding voor een veel groter gebied, in tegenstelling tot het Hogeland.

Hoewel de geschiedenis van Lageland ongetwijfeld ver terug gaat, getuige de vondst aan de Hamweg van een pot uit de Romeinse tijd, is maar weinig bekend over de historie van dit dorp. Het gebied bestond vroeger uit onvruchtbare gronden zonder enige waarde. Door de inzet van bemaling werd hier verandering in gebracht en komt ook in dit laaggelegen gebied nu vruchtbare grond voor.

Bij de ophaalbrug over het Slochterdiep lag vroeger een draaibrug, de ‘Hamdraai’ genoemd. In de 19e eeuw was hierbij ook een tol- en draaihuis gevestigd. Mogelijk is hierin na de verpachting van tollen in 1895 het café de IJzeren Klap (eerst onder andere naam) gevestigd.

Lageland is bekend geworden door zijn ijsbaan, waarop in het verleden vele belangrijke schaatswedstrijden zijn verreden. Het café De IJzeren Klap heeft boven de deur het Wapen van Lageland, waarin twee kleurige vlakken te zien zijn. Groen is het symbool van de zomer en blauw de kleur van het water.

Vroeger bezat Lageland ook een bakker, fietsenmaker, smid, enkele kruideniers, een groente- en een zuivelzaak, maar deze zijn in de jaren zestig allemaal verdwenen.

De kleine openbare basisschool ‘De Spil’ bedient ook de nabij gelegen dorpen en buurtschappen (Blokum, Denemarken, Luddeweer, Schaaphok en Woudbloem). De school werd geopend op 20 oktober 1874. In de jaren tachtig van de 20e eeuw trok de school maar amper 20 leerlingen. Rond 1987 werd een noodgebouw gebouwd en werd de oude school verbouwd tot twee woningen. Het noodgebouw werd later permanent. Vanwege de groei van het aantal leerlingen werd in 2008 een noodlokaal bijgeplaatst. Maar 7 jaar later, in 2015, werd de school alsnog permanent gesloten vanwege een te klein aantal leerlingen.

Het dorp is sinds kort in het bezit van een jachthaventje voor passerende vaarrecreanten.

Tot en met 2017 behoorde Lageland in zijn geheel tot de gemeente Slochteren. Sinds die datum loopt de gemeentegrens langs de kern die nog bij Slochteren hoort. Een paar huizen langs het Slochterdiep ten westen van de kern zijn overgegaan naar de gemeente Groningen.